فستیوال های معروف ارمنستان: راهنمای برای آشنایی با فرهنگ و سنت های این کشور - دَبی بلاگ

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با bestcanadatours.com مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

فستیوال‌های فرهنگی و سنتی

این دسته از فستیوال‌ها ریشه در تاریخ و سنت‌های باستانی ارمنستان دارند و با شور و هیجان خاصی در سراسر کشور برگزار می‌شوند.

• ناواسارد (سال نوی پاگانی): جشن باستانی ناواسارد (Navasard)، که به عنوان سال نوی پاگانی ارمنیان شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین و کهن‌ترین جشن‌های این سرزمین است. این جشن باشکوه در روز 11 آگوست، همزمان با اولین روز ماه ناواسارد در گاه‌شماری باستانی ارمنستان، برگزار می‌شد و نمادی از آغاز، باروری و نو شدن زندگی بود. ریشه اساطیری آن به پیروزی «هایک»، پدرسالار ملت ارمنی، بر «بِل»، پادشاه ستمگر بابلی در 11 آگوست 2492 پیش از میلاد بازمی‌گردد. این جشن به خدایان اصلی پانتئون ارمنی مانند آرامازد (پدر خدایان)، آناهید (ایزدبانوی باروری) و واهاگن (ایزد جنگ و پیروزی) تقدیم می‌شد. آیین‌های آن شامل قربانی کردن حیوانات، برپایی ضیافت‌های مفصل، آتش‌افروزی، مسابقات ورزشی هیجان‌انگیز شبیه به المپیک باستانی (کشتی، اسب‌دوانی، تیراندازی)، موسیقی و رقص بود. با پذیرش مسیحیت، این جشن اهمیت رسمی خود را از دست داد، اما امروزه تلاش‌هایی برای احیای آن صورت می‌گیرد.
• وارداوار (جشن آب پاشی): یکی از شادترین و محبوب‌ترین جشن‌های ارمنستان، وارداوار است که ریشه‌های عمیق پاگانی (پیشامسیحی) دارد. در دوران باستان، این جشن به الهه آستقیک (Astghik)، ایزدبانوی آب، زیبایی، عشق و باروری تقدیم شده بود. نام "وارداوار" از کلمه "وارد" (վարդ) به معنای گل رز و "وار" (var) به معنای پاشیدن گرفته شده است، زیرا گل رز نماد این الهه بود. طبق یک روایت اسطوره‌ای، گل رز در ابتدا سفید بود، اما وقتی خاری پای الهه آستقیک را زخمی کرد، خون او بر گل چکید و آن را برای همیشه سرخ‌رنگ کرد. آیین‌های باستانی این جشن شامل تقدیم گل رز، به هوا رها کردن کبوتر و پاشیدن آب بر روی یکدیگر به نشانه پاکی و باروری بود. پس از آنکه ارمنستان در سال 301 میلادی مسیحیت را به عنوان دین رسمی پذیرفت، کلیسا این جشن محبوب را با عید تجلی مسیح تلفیق کرد. امروزه وارداوار 14 هفته (98 روز) پس از عید پاک برگزار می‌شود و تاریخی متغیر دارد. در این روز، مردم از پیر و جوان با سطل و تفنگ‌های آب‌پاش به یکدیگر آب می‌پاشند که نمادی از تطهیر از گناهان و تجدید حیات است.

فستیوال‌های غذا و نوشیدنی

غذا و نوشیدنی بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی و گردهمایی‌های اجتماعی در ارمنستان است. این جشنواره‌ها طعم اصیل و فرهنگ مهمان‌نوازی ارمنی را به نمایش می‌گذارند.

• جشنواره دلمه (Dolma Festival): این جشنواره سالانه به یکی از محبوب‌ترین غذاهای ارمنی، دلمه، اختصاص دارد و با هدف حفظ و ترویج سنت‌های آشپزی این کشور برگزار می‌شود.

  • زمان و مکان: این رویداد معمولاً در ماه مه (اردیبهشت-خرداد) در مکان‌هایی مانند روستای «هنابرد» (Hnaberd) در نزدیکی آرماویر یا محوطه معبد تاریخی «زوارتنوتس» برگزار می‌شود.
  • فعالیت‌ها: این جشنواره صحنه رقابت سرآشپزهای حرفه‌ای و خانگی از سراسر ارمنستان است. بازدیدکنندگان می‌توانند بیش از 60 نوع دلمه مختلف، از دلمه برگ مو کلاسیک تا انواع خلاقانه را امتحان کنند. برنامه‌های فرهنگی متنوعی مانند موسیقی زنده، رقص‌های محلی، بازی‌های سنتی و نمایش صنایع دستی، فضایی پرانرژی را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کند.
  • هدف: هدف اصلی این جشنواره، معرفی دلمه به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ارمنستان، انتقال دستور پخت‌های خانوادگی به نسل جدید و توسعه گردشگری خوراک است.

• جشنواره باربیکیو (خورواتس - Khorovats Festival): خورواتس (کباب ارمنی) فراتر از یک غذا، یک آیین اجتماعی و نمادی از دوستی و دورهمی است.

  • زمان و مکان: این جشنواره هر ساله در ماه آگوست (مرداد) در شهر آختالا (Akhtala) در استان لوری برگزار می‌شود.
  • فعالیت‌ها: بهترین آشپزها و رستوران‌ها برای نمایش مهارت خود در طبخ انواع خورواتس گرد هم می‌آیند. بازدیدکنندگان می‌توانند انواع کباب با گوشت‌ها و روش‌های مرینیت متفاوت را امتحان کنند. در کنار بوی وسوسه‌انگیز کباب، موسیقی و رقص‌های سنتی نیز به این جشنواره حال و هوایی خاص می‌بخشد.
  • هدف: این رویداد با هدف ترویج خورواتس به عنوان یک سنت اجتماعی مهم و بخشی کلیدی از فرهنگ غذایی ارمنستان برگزار می‌شود.

• جشنواره گاتا (Gata Festival): این جشنواره خوش‌طعم، یکی از جذاب‌ترین رویدادهای فرهنگی ارمنستان است که به شیرینی سنتی و محبوب «گاتا» اختصاص دارد.

  • زمان و مکان: این رویداد هر سال در فصل پاییز، معمولاً در اواسط ماه سپتامبر، در روستای «خاچیک» (Khachik) در استان وایوتس دزور برگزار می‌شود.
  • فعالیت‌ها: برجسته‌ترین بخش این جشنواره، پخت «بزرگ‌ترین گاتای جهان» است که پس از آماده شدن، میان همه شرکت‌کنندگان تقسیم می‌شود. بازدیدکنندگان می‌توانند از نزدیک شاهد مراحل تهیه این شیرینی باشند، انواع مختلف آن را بچشند و در کارگاه‌های آموزشی شرکت کنند. این جشن همیشه با موسیقی زنده و رقص‌های محلی ارمنی همراه است که فضایی شاد و پرانرژی ایجاد می‌کند.
  • اهمیت فرهنگی: گاتا فراتر از یک شیرینی، نمادی از مهمان‌نوازی، جشن و برکت در فرهنگ ارمنی است و در مناسبت‌های خاص مانند اعیاد و عروسی‌ها سرو می‌شود. یکی از سنت‌های جالب مرتبط با آن، پنهان کردن یک سکه در خمیر است؛ باور بر این است که یابنده سکه، خوش‌شانس خواهد بود.

• جشنواره نان در کوهستان: این جشنواره که در قلعه تاریخی "امبرد" برگزار می‌شود، به نان، به ویژه نان لواش که در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رسیده، اختصاص دارد. در این رویداد، انواع نان‌های سنتی ارمنی پخته و عرضه می‌شود و بازدیدکنندگان می‌توانند در مراسم آیینی پخت نان شرکت کنند.

• جشنواره توت: این جشنواره در ماه جولای در منطقه سیونیک و در نزدیکی صومعه تاتِو برگزار می‌شود. این منطقه به خاطر توت‌های باکیفیت خود شهرت دارد و در این جشنواره، محصولات مختلفی که از توت تهیه شده‌اند، از جمله ودکای توت، به نمایش و فروش گذاشته می‌شود.

جشنواره‌های شراب: تقابل سنت و مدرنیته

ارمنستان با داشتن یکی از قدیمی‌ترین سنت‌های شراب‌سازی جهان با قدمت بیش از 6000 سال، میزبان دو جشنواره بزرگ شراب است که هر یک تصویری متفاوت از این صنعت را ارائه می‌دهند.

• روزهای شراب ایروان (Yerevan Wine Days): این رویداد یک جشنواره مدرن، شهری و پرجنب‌وجوش در قلب پایتخت است.

  • زمان و مکان: معمولاً در اولین آخرهفته ماه ژوئن (خرداد) در خیابان‌های مرکزی ایروان مانند خیابان ساریان برگزار می‌شود.
  • ویژگی‌ها: این رویداد که از سال 2017 آغاز شده، به سرعت به یک جاذبه بزرگ گردشگری تبدیل شده است. حدود 85 تولیدکننده بزرگ و کوچک، صدها نوع شراب را برای چشیدن عرضه می‌کنند. غرفه‌های متنوع غذا، اجرای زنده موسیقی جاز و مدرن، فضایی بین‌المللی ایجاد می‌کند. هدف اصلی آن، ترویج ارمنستان به عنوان یک مقصد مدرن گردشگری شراب در سطح جهانی است.

• جشنواره شراب آرنی (Areni Wine Festival): این جشنواره تجربه‌ای عمیقاً ریشه‌دار در تاریخ و سنت است که در مهد شراب‌سازی باستانی ارمنستان برگزار می‌شود.

  • زمان و مکان: در اولین شنبه ماه اکتبر (مهر) در روستای آرنی، جایی که قدیمی‌ترین کارخانه شراب‌سازی جهان با قدمت 6100 سال کشف شده، برگزار می‌شود.
  • ویژگی‌ها: این رویداد با رژه و مراسم سنتی فشردن انگور با پا آغاز می‌شود. تمرکز آن بر شراب‌های خانگی و محلی، به‌ویژه از انگور بومی «آرنی» است. موسیقی و رقص‌های فولکلور، فضایی اصیل و صمیمی ایجاد می‌کند. هدف این جشنواره، بزرگداشت میراث کهن شراب‌سازی، حمایت از تولیدکنندگان محلی و توسعه اقتصادی جامعه روستایی است.

فستیوال‌های هنری و صنایع دستی

ارمنستان صحنه برگزاری رویدادهای هنری متنوعی است که هنرمندان داخلی و بین‌المللی را به خود جذب می‌کند.

• جشنواره بین‌المللی فیلم زردآلوی طلایی ایروان: این جشنواره که با الهام از میوه ملی ارمنستان نام‌گذاری شده، معتبرترین رویداد سینمایی این کشور است.

  • زمان و تاریخچه: این رویداد از سال 2004 هر ساله در ماه ژوئیه در ایروان برگزار می‌شود و به یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های منطقه قفقاز تبدیل شده است. این جشنواره با ابتکار بنیاد «زردآلوی طلایی» و انجمن منتقدان فیلم ارمنستان و با حمایت وزارت فرهنگ و امور خارجه پایه‌گذاری شد.
  • اهداف و شعار: شعار اصلی آن، «تقاطع فرهنگ‌ها و تمدن‌ها»، به موقعیت تاریخی ارمنستان به عنوان پلی میان شرق و غرب اشاره دارد و به دنبال ایجاد گفتگو میان فرهنگ‌ها از طریق زبان سینما است. هدف اصلی آن، نمایش آثار فیلم‌سازان ارمنی‌تبار از سراسر جهان و فراهم کردن بستری برای سینمای مستقل و هنری است.
  • تأثیر و جایگاه: «زردآلوی طلایی» نقش مهمی در احیای صنعت فیلم ارمنستان داشته و به معرفی نسل جدید سینماگران این کشور کمک کرده است. این جشنواره همچنین با حمایت مالی از تولید فیلم در کشورهای منطقه مانند ایران، ترکیه و گرجستان، به تقویت همکاری‌های سینمایی منطقه‌ای کمک می‌کند. حضور سینماگران ایرانی در این رویداد همواره چشمگیر بوده است.

• جشنواره جاز ایروان: این جشنواره که هر ساله در پاییز برگزار می‌شود، میزبان نوازندگان و گروه‌های جاز مشهور از ارمنستان و دیگر نقاط جهان است. این رویداد فرصتی عالی برای دوستداران موسیقی جاز است تا از اجراهای زنده در سالن‌های کنسرت و کافه‌های ایروان لذت ببرند.

• جشنواره فرش ایروان: این رویداد سالانه که در ماه می برگزار می‌شود، فرصتی برای نمایش هنر دیرینه قالی‌بافی در ارمنستان است. در این جشنواره، انواع فرش‌ها و گلیم‌های دستباف با طرح‌ها و رنگ‌های متنوع به نمایش گذاشته می‌شوند و بازدیدکنندگان می‌توانند با فرآیند بافت فرش آشنا شوند.

• جشنواره موسیقی تاراز: این جشنواره بر روی لباس‌های سنتی و ملی ارمنستان (تاراز) تمرکز دارد و ترکیبی از مد، موسیقی و فرهنگ را به نمایش می‌گذارد. طراحان مد، آثار خود را با الهام از لباس‌های سنتی ارمنی ارائه می‌دهند و این رویداد با اجراهای موسیقی و رقص همراه است.

فستیوال‌های مذهبی

با توجه به اینکه ارمنستان اولین کشوری است که مسیحیت را به عنوان دین رسمی خود پذیرفت، جشن‌های مذهبی جایگاه ویژه‌ای در تقویم این کشور دارند.

• کریسمس و سال نو: برخلاف بسیاری از کشورها، در ارمنستان کریسمس در روز 6 ژانویه جشن گرفته می‌شود. جشن‌های سال نو از شب 31 دسامبر آغاز شده و تا روز کریسمس ادامه دارد. در این ایام، شهرها با چراغانی‌های زیبا تزئین می‌شوند و خانواده‌ها در کنار هم جمع می‌شوند.

• عید پاک (Zatik): این عید که مهم‌ترین جشن مذهبی در ارمنستان است، با مراسم‌های کلیسایی، رنگ کردن تخم‌مرغ و دید و بازدیدهای خانوادگی همراه است. بازی سنتی شکستن تخم‌مرغ‌های رنگی از سرگرمی‌های محبوب این روز است.

• روز برکت انگور (خاقوق اورهنِک): این جشن که دارای اهمیت عمیق مذهبی و کشاورزی است، نمونه دیگری از تلفیق سنت‌های باستانی و مسیحی است. ریشه این آیین به دوران پاگانی بازمی‌گردد که مردم اولین محصولات خود را به نشانه سپاسگزاری به معابد، به ویژه معبد الهه آناهید (ایزدبانوی باروری)، تقدیم می‌کردند. پس از مسیحیت، این سنت با دین جدید سازگار شد، زیرا انگور در مسیحیت میوه‌ای مقدس است؛ حضرت عیسی خود را "تاک حقیقی" خوانده و شراب حاصل از انگور در مراسم عشای ربانی نماد خون اوست. این جشن در نزدیک‌ترین یکشنبه به 15 آگوست، همزمان با عید عروج حضرت مریم مقدس، برگزار می‌شود. طبق سنت، ارمنیان تا زمانی که انگور در کلیسا توسط کشیش تبرک نشود، از خوردن آن پرهیز می‌کنند. در این روز، خوشه‌های انگور طی مراسمی ویژه در کلیسا تبرک و میان مردم توزیع می‌شود که نمادی از دریافت برکت و فراوانی است.

خلاصه

فستیوال‌های ارمنستان پنجره‌ای رنگارنگ به سوی فرهنگ غنی و سنت‌های ریشه‌دار این کشور می‌گشایند. از جشن باستانی ناواسارد، سال نوی پاگانی که ریشه در اساطیر بنیان‌گذاری ملت ارمنی دارد ، تا جشن شاد و پرانرژی وارداوار که با ریشه‌هایی در ستایش الهه آستقیک، امروزه با عید تجلی مسیح آمیخته و خیابان‌ها را غرق در آب و خنده می‌کند. فستیوال‌های خوشمزه‌ای مانند جشنواره دلمه، جشنواره باربیکیو (خورواتس) و جشنواره گاتا با محوریت شیرینی سنتی و رسم پنهان کردن سکه برای خوش‌شانسی، طعم اصیل غذاها و شیرینی‌های ملی را به بازدیدکنندگان می‌چشانند. دو جشنواره بزرگ شراب، یعنی روزهای شراب ایروان با حال و هوای مدرن و شهری و جشنواره شراب آرنی با تمرکز بر سنت 6100 ساله شراب‌سازی ، گذشته و آینده این صنعت را به نمایش می‌گذارند. رویدادهای هنری مانند جشنواره فیلم زردآلوی طلایی که به عنوان پلی میان فرهنگ‌ها عمل می‌کند و جشنواره فرش، هنر و سینمای این سرزمین را به نمایش می‌گذارند. در کنار این‌ها، جشن روز برکت انگور، پیوند زیبای کشاورزی، سنت‌های باستانی و ایمان مسیحی را به نمایش می‌گذارد. این فستیوال‌ها که در فصول مختلف سال برگزار می‌شوند، فرصتی استثنایی برای آشنایی عمیق‌تر با روح و هویت ارمنستان فراهم می‌کنند.